Imperfekti – Thì quá khứ (khẳng định)

1. Imperfekti dùng khi nào?

Imperfekti kể việc ĐÃ xảy ra và kết thúc trong quá khứ, thường đi kèm mốc thời gian: eilen (hôm qua), viime viikolla (tuần trước), kaksi vuotta sitten (2 năm trước). Bài này đi sâu vào thể KHẲNG ĐỊNH; tổng quan và thể phủ định xem bài Imperfekti tổng quan.

2. Công thức chung

Thân động từ + i + đuôi ngôi. Dấu hiệu quá khứ chính là chữ i chen vào trước đuôi: puhun (tôi nói) → puhuin (tôi đã nói).

3. Bảng biến âm: nguyên âm cuối thân gặp i

Mẹo: quy tắc a → o giống hệt quy tắc partitiivi số nhiều bạn đã học — âm tiết đầu có a/e/i thì a thành o; âm tiết đầu có o/u thì a biến mất.

4. VT1: bảng chia mẫu (chú ý K-P-T)

K-P-T trong imperfekti giống hệt thì hiện tại: minä/sinä/me/te dùng thân YẾU, hän/he dùng thân MẠNH.

5. VT2: mất nguyên âm đầu của cặp nguyên âm

Chia mẫu juoda: join, joit, joi, joimme, joitte, joivat.

6. VT4: si-imperfekti

Động từ đuôi -ta/-tä (haluta, tavata...): lấy thân hiện tại rồi thay -a- cuối bằng -si-: haluan → halusin, tapaan → tapasin. Quá khứ luôn có dấu hiệu -si- rất dễ nhận.

Thêm vài động từ VT4 hay gặp: pelata → pelasi, herätä → heräsi, siivota → siivosi, tykätä → tykkäsi.

7. VT3 và nhóm đặc biệt t → s

VT3 (tulla, mennä, opiskella...): thân hiện tại mất e rồi + i: tulla → tuli, mennä → meni, olla → oli, opiskella → opiskeli.

Một nhóm nhỏ VT1 đổi t → s trước i (học thuộc): tietää → tiesi, ymmärtää → ymmärsi, löytää → löysi, lentää → lensi. Nhưng pitää → piti (không đổi!).

8. ⚠️ Bẫy thường gặp

• ❌ ostaa → ostoi → ✅ osti. Âm tiết đầu có o nên a MẤT chứ không đổi thành o (a → o chỉ khi âm tiết đầu có a/e/i).
• ❌ nhầm thì với động từ đuôi -ia/-iä: Hän oppii = hiện tại (2 chữ i), Hän oppi = quá khứ (1 chữ i) — hãy đếm chữ i!
• ❌ käydä → käyi → ✅ kävi (trường hợp đặc biệt duy nhất thêm v: kävin, kävit, kävi...).