Cấu trúc ‘Cho ai?’ (Kenelle? / Allatiivi -lle)

Quan trọng

CÔNG THỨC & QUY TẮC

1. Khi nào dùng?

Khi muốn nói làm gì đó cho ai / đến ai (đưa cho, mua cho, gọi cho, kể cho, dạy cho...), tiếng Phần dùng cách allatiivi với đuôi -lle gắn vào người nhận. Câu hỏi tương ứng là Kenelle? (Cho ai?).

Động từ + kenelle	Nghĩa	Ví dụ
antaa jollekulle	đưa, cho ai	Annan kirjan sinulle.
ostaa jollekulle	mua cho ai	Ostan lahjan äidille.
soittaa jollekulle	gọi điện cho ai	Soitan sinulle.
kertoa jollekulle	kể cho ai	Kerron ystävälle.
opettaa jollekulle	dạy cho ai	Opetan suomea lapsille.
näyttää jollekulle	cho ai xem	Näytän kuvan Pekalle.
lähettää jollekulle	gửi cho ai	Lähetän viestin isälle.
lainata jollekulle	cho ai mượn	Lainaan sinulle kynän.

2. Công thức: thân từ yếu + -lle

Cách tạo nhanh nhất: lấy dạng genetiivi, bỏ đuôi -n, thêm -lle. Vì dựa trên thân genetiivi nên phụ âm K-P-T ở dạng YẾU.

Từ gốc	Genetiivi	Allatiivi
kauppa	kaupan	kaupalle
tyttö	tytön	tytölle
äiti	äidin	äidille
poika	pojan	pojalle
mies	miehen	miehelle
lapsi	lapsen	lapselle

Mẹo: đuôi -lle chỉ có một dạng duy nhất, không đổi theo nguyên âm hài hòa (khác với -lla/-llä hay -lta/-ltä).

3. Chiều ngược lại: nhận TỪ ai — ablatiivi -lta/-ltä

Hãy nhớ theo cặp: cho ai → -lle, còn nhận / hỏi / mượn từ ai → -lta/-ltä (câu hỏi: Keneltä?).

Hướng ĐI (cho ai)	Hướng VỀ (từ ai)
antaa jollekulle — cho ai	saada joltakulta — nhận từ ai
lainata jollekulle — cho ai mượn	lainata joltakulta — mượn từ ai
kertoa jollekulle — kể cho ai	kysyä joltakulta — hỏi ai (hỏi từ ai)

4. soittaa: gọi cho ai hay chơi nhạc cụ?

Gọi điện cho ai luôn là soittaa + allatiivi: Soitan sinulle. Còn soittaa + partitiivi nghĩa là chơi nhạc cụ: soittaa kitaraa (chơi ghi-ta). Hai cấu trúc này khác hẳn nhau!

⚠️ Bẫy thường gặp

❌ Soitan sinua. → ✅ Soitan sinulle. — gọi điện cho ai dùng -lle; soittaa + partitiivi chỉ khi chơi nhạc cụ.
❌ Annan kirjan äiti. → ✅ Annan kirjan äidille. — người nhận bắt buộc mang đuôi -lle, không để nguyên dạng gốc.
❌ Saan lahjan äidille. → ✅ Saan lahjan äidiltä. — nhận TỪ ai dùng -lta/-ltä, đừng nhầm chiều với -lle.

BẢNG CHIA

Từ gốc	Allatiivi (cho ai?)	Ablatiivi (từ ai?)	Nghĩa
minä	minulle	minulta	cho tôi / từ tôi
sinä	sinulle	sinulta	cho bạn / từ bạn
hän	hänelle	häneltä	cho anh/cô ấy / từ anh/cô ấy
me	meille	meiltä	cho chúng tôi / từ chúng tôi
te	teille	teiltä	cho các bạn / từ các bạn
he	heille	heiltä	cho họ / từ họ
kuka	kenelle	keneltä	cho ai? / từ ai?
äiti	äidille	äidiltä	cho mẹ / từ mẹ
ystävä	ystävälle	ystävältä	cho bạn / từ bạn (bè)
opettaja	opettajalle	opettajalta	cho giáo viên / từ giáo viên
lapsi	lapselle	lapselta	cho đứa trẻ / từ đứa trẻ
mies	miehelle	mieheltä	cho người đàn ông / từ người đàn ông
poika	pojalle	pojalta	cho cậu bé / từ cậu bé

VÍ DỤ CHÍNH (14)

Annan kirjan sinulle.

Tôi đưa quyển sách cho bạn. (kirjan = akkusatiivi tân ngữ trọn, sinulle = cho bạn)

Ostan lahjan äidille.

Tôi mua quà cho mẹ. (äiti → äidille: t yếu thành d)

Soitan sinulle illalla.

Tối nay mình gọi cho bạn. (gọi điện cho ai = soittaa + -lle)

Kenelle sinä soitat?

Bạn gọi điện cho ai?

Kerron uutisen ystävälle.

Tôi kể tin đó cho bạn tôi.

Opettaja opettaa suomea lapsille.

Cô giáo dạy tiếng Phần cho bọn trẻ. (lapsille = allatiivi số nhiều: lapsi → lapsille)

Lähetän viestin isälle.

Tôi gửi tin nhắn cho bố.

Näytän kuvan Pekalle.

Tôi cho Pekka xem tấm ảnh. (Pekka → Pekalle: kk yếu thành k)

Isä lukee sadun lapsille.

Bố đọc truyện cổ tích cho các con. (satu → sadun: t yếu thành d)

Voitko lainata minulle kynän?

Bạn cho mình mượn cái bút được không? (lainata jollekulle = cho ai mượn)

Tämä lahja on sinulle.

Món quà này là dành cho bạn.

Saan paketin siskolta.

Tôi nhận bưu kiện từ chị gái. (-lta = nhận TỪ ai, chiều ngược của -lle)

Kysyn neuvoa opettajalta.

Tôi hỏi xin lời khuyên từ thầy giáo. (kysyä + -lta: hỏi từ ai)

Hän antaa rahaa lapselle.

Bà ấy cho đứa trẻ tiền. (rahaa = partitiivi vì tiền không đếm được)