Câu hỏi Có/Không (Ko/kö-kysymys)

1. Khi nào dùng?

Khi hỏi câu Có/Không (không có từ hỏi). Tiếng Việt chỉ cần thêm không/à ở cuối, nhưng tiếng Phần bắt buộc: đảo động từ lên đầu câu + gắn đuôi -ko/-kö. Lên giọng suông là không đủ!

2. Công thức

Động từ đã chia theo ngôi + ko/kö, rồi đưa lên đầu câu:

3. Chọn -ko hay -kö? (nguyên âm hài hòa)

Nhìn cả động từ đã chia: có a, o, u ở bất kỳ đâu → -ko; chỉ có e, i, ä, ö, y → -kö.

4. Trả lời ngắn kiểu Phần

Người Phần ít khi trả lời trống không bằng kyllä/ei. Cách tự nhiên nhất là lặp lại động từ (khẳng định) hoặc động từ phủ định + gốc động từ (phủ định):

Khẩu ngữ thường nghe: Joo (ừ) / Ei (không).

5. Câu hỏi phủ định: Etkö tule?

Gắn -kö vào động từ phủ định: en → enkö, et → etkö, ei → eikö, emme → emmekö, ette → ettekö, eivät → eivätkö. Trả lời theo sự thật, không theo kiểu đồng ý/không đồng ý của tiếng Việt: Etkö tule? — nếu có đi: Tulen (hoặc nhấn mạnh: Kyllä tulen!); nếu không đi: En tule.

6. Nhấn mạnh từ khác

-ko/-kö có thể gắn vào từ muốn hỏi và đưa từ đó lên đầu câu: Sinäkö soitit minulle? (CHÍNH bạn gọi cho tôi à?), Tänäänkö lähdemme? (chúng ta đi HÔM NAY à?).

⚠️ Bẫy thường gặp

• ❌ Sinä tulet? (chỉ lên giọng cuối câu) → ✅ Tuletko sinä? — tiếng Phần bắt buộc đảo động từ và gắn -ko/-kö.
• ❌ Menetko? → ✅ Menetkö? — menet không có a/o/u nên phải dùng -kö (nguyên âm hài hòa).
• ❌ Trả lời mọi câu bằng Kyllä. trống không → ✅ lặp lại động từ: Onko? → On. Tuletko? → Tulen. — tự nhiên hơn nhiều.